بارداری دوران هیجان و انتظار برای مادران باردار و در عین حال دوران انواع ناراحتیها و عوارض است. دردهایی را حس میکنید که قبل از بارداری نداشتهاید. درد فک در بارداری یکی از دردهایی است که باعث گرسنگی و بیخوابی شبانه میشود.
عوامل اصلی ایجادکننده درد فک در بارداری، تغییرات هورمونی، اختلال مفصل گیجگاهی فکی (TMJ) و کمبود کلسیم در بدن هستند. بنابراین تشخیص بموقع برای از بین بردن عامل درد اهمیت دارد. در ادامه نکات مفیدی برای درمان درد فک در بارداری ذکر میکنیم.
7 علت مهم درد فک در بارداری
عوامل متعددی باعث درد فک در بارداری میشوند. با وجود آنکه هجوم هورمونها علت اصلی آن است اما عوامل دیگری هم دخیل هستند که به طور بالقوه میتوانند در درد فک در بارداری نقش داشته باشند. تعدادی از این عوامل به شرح زیر است:
تغییرات هورمونی
در بارداری هورمون استروژن و ریلاکسین به میزان زیادی آزاد میشود تا مفاصل را برای بارداری و زایمان آماده نماید. بر طبق مطالعات بسیاری آرامشدن مفاصل فک، گاهی باعث درد فک در بارداری میشود.
کمبود کلسیم
بدن در بارداری کلسیم زیادی نیاز دارد تا استخوانهای جنین را به خصوص در سه ماهه دوم و سوم بارداری شکل دهد. اما اگر کلسیم به اندازه کافی در خون نباشد آنرا از استخوانهای مادر جذب میکند. در نتیجه کمبود کلسیم باعث ضعیفشدن استخوانها و درد فک میشود.
اختلال مفصل گیجگاهی فکی
این اختلال به دلیل اِدِم (Edema) یا تورم بدن اتفاق میافتد. تورم پاها و مفاصل مشکل شایع در بارداری است که به دلیل تجمع مایع در بافت اتفاق میافتد. اگر تورم در صورت یا گردن بوجود بیاید در این صورت درد فک به دلیل تنش زیاد در مفاصل آن محتمل است.
خوابیدن به یک سمت
پزشکان در دوران بارداری از شما میخواهند به پهلو بخوابید. اما خوابیدن به یک سمت بدن به مدت طولانی باعث کشیدگی عضلانی و درد فک میشود.
استفراغ مفرط
حالت تهوع عارضهای شایع در سه ماهه اول بارداری است. وقتی که استفراغ میکنید غذا از معده به طور ناگهانی به بیرون پرتاب شده و باعث فشار به فک میشود.
دندانقروچه
اگر تمایل دارید که دندانهای خود در عصبانست یا استرس به هم بسایید که بکوبید این باعث درد فک میشود.
بیخوابی
بیخوابی مشکل دیگری در بارداری است که باعث القای مشکلاتی مثل کشیدگی عضلانی و درد مفاصل میشود.
علائم درد فک در بارداری
اگر دچار درد فک در بارداری هستید درد زیادی در اطراف مفاصل فک احساس خواهید کرد. سایر علائم درد فک در بارداری به شرح زیر است:
- ورم اطراف مفاصل فک
- قرمزی اطراف عضلات فک
- اختلالات خواب به دلیل درد فک
- ناراحتی در هنگام غذاخوردن
- احساس ناراحتی در زمان باز کردن دهان برای صحبت کردن، خمیازه کشیدن، خوردن و نوشیدن
- سردرد ناشی از درد فک
- گوش درد
- فشار و درد در صورت و گردن
علائم اختلال مفصل گیجگاهی فکی در بارداری
علائم درد فک به دلیل اختلال مفصل گیجگاهی فکی یا هر علت دیگری مشابه هستند. اما در حالت اختلال TMJ درد بیشتر در ناحیه مفصل گیجگاهی فکی حس میشود. سایر علائم این اختلال عبارتند از:
- صدای تقتق مفاصل فک
- قفلشدن مفصل فک
- صدای قولنجمانند استخوان فک در زمان حرکت
اختلال TMJ و درد فک در بارداری چگونه تشخیص داده میشوند؟
در صورت وجود هر گونه درد فک در بارداری حتما اول باید به پزشک زنان یا دندانپزشک اطلاع دهید. نیاز به آزمایش تشخیص خاصی نیست. در بیشتر موارد، پزشک طبق علائم درمان آغاز میکند. پزشک حرکت فک و صداهای محتمل تقتق و قولنجمانند را بررسی میکند.
اگر چه در بارداری بهتر است از اشعه ایکس اجتناب شود اما در موارد حاد دندانپزشک رادیوگرافی پانارومیک انجام میدهد تا تصویری از مفاصل فک و دندان داشته باشد. در این حالت، باید لباس و پیشبند محافظ سربی به تن کنید تا جنین از اشعه ایکس مضر محافظت شود.
نکاتی برای کنترل درد فک در بارداری
بعد از تشخیص پزشک ممکن است دارو تجویز کند تا درد فک کم شود. اما توصیه میشود بر راههای طبیعی درمان و کاهش درد فک در بارداری تمرکز کنید. اینها نکاتی برای کنترل درد فک در بارداری هستند:
ماساژ ملایم و کشش عضلانی انجام دهید
با ماساژ ملایم ناحیه فک، درد کم میشود. زیان خود را به بیرون بکشید و آنرا چند ثانیه نگه دارید. این درد فک را تسکین میدهد.
تکنیکهای تنفس انجام دهید
اگر فکر میکنید استرس و فشار عصبی عامل درد فک هستند مدیتیشن و پرانایاما به آرامشدن و کاهش درد فک کمک میکنند.
فعالیت بدنی داشته باشید تا از اِدِم جلوگیری شود
پیادهروی نموده و سعی کنید فعالیتهای سبک روزانه را خودتان انجام دهید تا از ورم مفاصل جلوگیری شود. کشش، چرخاندن قوزک پا، مچها و گردن به طور منظم باعث جریان مناسب مایع در بدن میشود.
غذاهای مایع بخورید
اگر جویدن باعث درد فک میشود در این صورت غذاهای آبکی برای شما خیلی خوب است. غذای خود را به صورت پوره در بیاورید تا به راحتی بتوانید آنرا بجوید.
طب سوزنی انجام دهید
میتوانید از طب سوزنی استفاده کنید تا درد مفاصل دیگر کم شود. اما حتما قبل از آن با پزشک مشورت نمایید چون بعضی از نقاط طب سوزنی در بارداری ایمن نیستند.
مصرف دارو
بسته به میزان شدت بیماری و بر اساس شرایط بارداری پزشک ممکن است دارو یا ژل مسکن برای شما تجویز کند.
گزینه های درمانی برای اختلال TMJ و درد فک در بارداری
در حالتی که درد فک ناشی از اختلال مفصل گیجگاهی فکی است ممکن است پزشک از گزینههای درمانی زیر استفاده کند:
محافظ دهان
محافظ دهان باعث جلوگیری از تماس مستقیم فک بالا و پایین و کاهش درد میشود.
پلیت دهانی
این وسیله مثل یک بالش بین دندانها عمل کرده و از انقباض عضلات و درد جلوگیری مینماید.
درمان سرد
از کیسه آب سرد برای کمپرس ناحیه متورم استفاده کنید. حمام سرد برای تسکین ورم مفاصل مفید است.
داروهای ضد التهاب
اگر ورم مفاصل فک شدید باشد با نظر پزشک از داروهای ضد التهاب استفاده کنید.
چه زمانی مراجعه به پزشک لازم است؟
اگر چه درد خفیف فک قابل تحمل و با درمان خانگی قابل درمان است اما در حالتی که درد شدید باشد باید به پزشک مراجعه نمایید. اگر درد فک بیش از 4 روز طول کشید یا اگر نمیتوانید دهان خود را به راحتی باز کنید، به پزشک مراجعه نمایید. در صورتی که دچار عفونت دهان یا شکستگی دندان شدهاید حتما مراحل درمان را دنبال کنید تا درد کاهش پیدا کند.
پرسشهای پرتکرار
درد فک در بارداری چقدر طول میکشد؟
درد فک در بارداری میتواند چند ساعت، چند روز تا چند هفته ادامه پیدا کند و به عامل ایجاد درد بستگی دارد. در زمان بارداری درد ناشی از اختلال TMJ معمولا بعد از زایمان از بین میرود.
آیا درد فک ناشی از نزدیک شدن به زمان زایمان است؟
معمولا درد فک ارتباطی با درد زایمان ندارد. اما مطابق تحقیقات NIH در موارد نادر وجود هوا در میانسینه باعث درد فک و سینه در زمان زایمان میشود.
آیا مسمومیت بارداری میتواند باعث درد فک در بارداری شود؟
خیر درد فک مرتبط با مسمومیت حاملگی نیست. درد فک علامت مسمومیت حاملگی نیست و مسمومیت حاملگی باعث درد فک نمیشود.
منبع: beingtheparent.com
بیشتر بدانید:
نظر خود را بنویسید